केंद्र आणि राज्य सरकारकडून समाजातील विविध PM Martutv Vandana Yojana Apply: घटकांसाठी अनेक योजना राबवल्या जातात. याच प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून, दारिद्र्यरेषेखालील आणि इतर गरजू गर्भवती महिलांसाठी ‘प्रधानमंत्री मातृत्व वंदना योजना’ सुरू करण्यात आली होती. आता या योजनेत काही महत्त्वाचे बदल करून तिचा दुसरा टप्पा, म्हणजेच ‘मातृत्व वंदना २.०’, सुरू करण्यात आला आहे.
या योजनेचा मुख्य उद्देश, गर्भवती महिला आणि नवजात बालकांचे आरोग्य सुधारणे, बालमृत्यू आणि माता मृत्यूचे प्रमाण कमी करणे हा आहे. बऱ्याचदा, आर्थिक परिस्थितीमुळे महिलांना गरोदरपणातही शारीरिक कामे करावी लागतात, ज्याचा त्यांच्या आणि बाळाच्या आरोग्यावर विपरीत परिणाम होतो. यावर उपाय म्हणून, सरकार आर्थिक मदत देत आहे.
योजनेचे स्वरूप आणि मिळणारा लाभ
‘प्रधानमंत्री मातृत्व वंदना २.०’ योजनेत काही महत्त्वाचे बदल करण्यात आले आहेत, जेणेकरून जास्तीत जास्त महिलांना लाभ घेता येईल.
- पहिल्या अपत्यासाठी: पात्र लाभार्थी महिलेला पहिल्या अपत्यासाठी ५,००० रुपये दोन हप्त्यांमध्ये मिळतील.
- दुसऱ्या अपत्यासाठी (मुलगी): जर दुसरे अपत्य मुलगी असेल, तर मुलीच्या जन्मानंतर एकाच टप्प्यात ६,००० रुपये दिले जातील.
ही सर्व रक्कम थेट लाभार्थी महिलेच्या आधार लिंक असलेल्या बँक खात्यात किंवा पोस्ट ऑफिसच्या खात्यात जमा केली जाते.
योजनेसाठी पात्रता आणि आवश्यक कागदपत्रे
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी काही अटी आणि कागदपत्रे पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
पात्रता अटी:
- उत्पन्न: महिलेचे वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न ८ लाख रुपयांपेक्षा कमी असावे.
- वय: महिलेचे वय किमान १८ ते कमाल ५५ वर्षांच्या दरम्यान असावे.
- सामाजिक गट: महिला खालीलपैकी कोणत्याही एका गटातील असावी:
- अनुसूचित जाती किंवा जमाती
- ४०% पेक्षा जास्त अपंगत्व असलेली दिव्यांग महिला
- बीपीएल शिधापत्रिका धारक
- ई-श्रम कार्ड धारक
- मनरेगा जॉब कार्ड धारक
- पीएम किसान सन्मान निधी लाभार्थी
- गर्भवती आणि स्तनपान करणाऱ्या अंगणवाडी सेविका, मदतनीस किंवा आशा कार्यकर्ती
- ओळख: किमान एका ओळखपत्राचा पुरावा जोडणे आवश्यक आहे.
आवश्यक कागदपत्रे:
- आधार कार्ड किंवा आधार नोंदणी कागदपत्र
- शेवटच्या मासिक पाळीची तारीख
- पूर्ण भरलेले माता आणि बाल संरक्षण कार्ड (आरोग्य तपासणीच्या नोंदीसह)
- बँक पासबुकची प्रत (लाभार्थी महिलेच्या नावाचे)
- बाळाच्या जन्म नोंदणी प्रमाणपत्राची प्रत (दुसऱ्या मुलीसाठी)
- बाळाच्या लसीकरणाच्या नोंदी असलेल्या पानाची प्रत
- मोबाईल नंबर (स्वतःचा किंवा कुटुंबातील सदस्याचा)
अर्ज कसा करावा?
तुम्ही या योजनेसाठी दोन पद्धतीने अर्ज करू शकता.
- ऑनलाइन अर्ज: महिला आणि बालविकास मंत्रालयाच्या वेबसाइटवरून अर्ज डाउनलोड करून ‘सिटीजन लॉगिन’ मधून फॉर्म भरता येतो.
- ऑफलाइन अर्ज: डाउनलोड केलेला अर्ज पूर्ण भरून, हमीपत्र आणि आवश्यक कागदपत्रांसह जवळच्या प्राथमिक आरोग्य केंद्रात किंवा आशा स्वयंसेविकेकडे जमा करू शकता.
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्ज विहित कालावधीत करणे महत्त्वाचे आहे, अन्यथा लाभ मिळण्यास अडचण येऊ शकते.